Wśród katolików wciąż dominującą formą pochówku jest tradycyjny pochówek ciała w trumnie i grobie. Coraz częściej jednak, z wielu względów, spotyka się też pochówki urnowe w grobach lub specjalnych niszach w ramach kolumbariów na cmentarzach. Czy i kiedy taka forma pochówku jest dopuszczona pod względem teologicznym? Jaka powinna być forma i kolejność obrzędów pogrzebowych przy pochówkach urnowych? Informacje na ten temat przekazujemy w dzisiejszym artykule.
Pochówek urnowy a teologia
Choć Kościół Katolicki wciąż zaleca stosowanie tradycyjnych form pochówku, tzw. inhumacji, to jednak pochówek urnowy jest akceptowany od wielu lat – uznaje się, że kremacja nie stoi w sprzeczności z prawdami wiary.
Już papież Paweł VI wydał w 1963 roku instrukcję „Piam et constantem”, która zniosła surowy zakaz kremacji. W 1983 roku papież Jan Paweł II doprowadził do tego, że zgoda na taką formę pochówku znalazła się w Kodeksie Prawa Kanonicznego. Kolejne wskazówki i zalecenia pojawiły się z kolei w instrukcji „Ad resurgendum cum Christo” z 2016 roku, w której opracowano zagadnienie pochówku ciał zmarłych i przechowywania prochów w miejscu świętym w przypadku przeprowadzenia kremacji.
Co istotne, prochy zmarłego muszą zachować integralność, ze względu na zachowanie godności osoby zmarłej. Oznacza to, że nie mogą zostać rozdzielone, rozsypane ani wykorzystane do stworzenia pamiątek.
Czy ksiądz może odmówić pochówku urnowego?
Zgodnie z wydanymi instrukcjami ksiądz nie może odmówić pochówku wyłącznie z przyczyny wybrania przez rodzinę zmarłego kremacji.
Istnieją jednak sytuacje, w których duchowny ma prawo nie zgodzić się na pochówek. Dochodzi do tego, jeśli:
- intencje zmarłego co do wyboru kremacji wynikały z niewiary w zmartwychwstanie ciała lub pogardy dla religii,
- planowane jest przechowywanie prochów w niewłaściwy sposób (w nieświętym miejscu lub rozdzielenie ich).
Warto wspomnieć, że pod względem przechowywania szczątków również polskie prawo cywilne zabrania przechowywania ich w domu lub rozsypania w wybranym miejscu.
Zdarza się również, że duchowni odmawiają pogrzebu (bez względu na jego formę) w szczególnych przypadkach, na przykład gdy dana osoba była jawnym grzesznikiem, heretykiem lub pojawiają się inne przeszkody natury kanonicznej.
Kolejność obrzędów pogrzebowych – zalecenia Kościoła
Bez względu na wybraną formę pochówku we wszystkich formalnością rodzinę zmarłego zazwyczaj wspierają specjaliści z wybranego zakładu pogrzebowego, jak choćby: DomPogrzebowyLomianki.pl.
Zgodnie z zaleceniami Konferencji Episkopatu Polski Msza święta pogrzebowa powinna się odbyć nad ciałem zmarłego, jeszcze przed przeprowadzeniem kremacji. Liturgia przy urnie jest jednak również dopuszczalna. Później następuje przeniesienie prochów na cmentarz, gdzie zostają pochowane w grobowcu rodzinnym lub w niszy kolumbarium.
Pochówek w urnie a teologia katolicka – podsumowanie
Pochówki urnowe stosuje się coraz częściej. Warto wiedzieć, że nie stoją one w sprzeczności z doktryną katolicką. Kremacja nie wpływa na duszę i nie uniemożliwia wskrzeszenia ciała. Jest zatem dopuszczalna, jeśli tylko nie została wybrana z pobudek sprzecznych z wiarą.
